Gásir í Eyjafirði

Á Gásum eru miklar rústir verslunarstaðar frá miðöldum. Staðarins er einnig getið víða í miðaldaritum og þar má sjá að Gásir voru helsti verslunarstaður Norðurlands á 12.-14. öld.

Fornleifarannsóknin beindist að umsvifum á 14. og 15. öld. Grafnar voru upp leifar af niðurgröfnum búðum og bendir skipulag þeirra til lóðaskiptingar innan staðarins. Rústir stórrar trékirkju frá 14. öld hafa verið rannsakaðar, en umhverfis hana var hringlaga garður.

Meginniðurstaða rannsóknarinnar er sú, að Gásir hafi ekki verið markaður heldur fremur umferðarmiðstöð og slippur.
Gásir voru líkari hafskipahöfnum nútímans, þar sem starfsemin snýst um uppskipun og útskipun, tollgæslu og landamæraeftirlit, en verslunin sjálf fer að mestu fram annars staðar.

Á Gásum hafa fundist ummerki um brennisteinshreinsun og járnsmíði, meðal annars mikið magn af nöglum.
Þar fundust einnig fjölmörg leirkerjabrot, líklega innflutt frá Þýskalandi og Englandi. Brýni fundust allmörg og bökunarhellur úr klébergi, hvort tveggja sennilega frá Noregi.