Spurningalistar

Skrá 1. Slátrun búfjár og sláturverk

Sauðfé. Spurt um hvenær sláturtíð stóð, hvernig dæmt var um vænleik fjár, hvort álitið var betra að slátra á tilteknum dögum, áhöld notuð við slátrun, hvenær farið var að skjóta sláturfé, bönn við að börn eða óléttar konur horfðu á slátrun, spádómar af atburðum við slátrun, vinnubrögð við slátrunina, hvernig flegið var, matargerð úr innmat, hvernig skrokkurinn var hlutaður. Gærurakstur, skinnaverkun, hvað gert var við bein, hrútshorn, spádómar í kindagarnir.
Nautgripir. Spurt um svæfingajárn, svæfingamenn, hvernig stungið var, hvort fara mátti frá nauti hálfflegnu, hvernig tekið var innanúr, hvernig skrokkurinn var hlutaður, hvar seymi var tekið, hvaða hlutar voru notaðir í hraun og hvernig þau voru gerð, spádóma í milta, bjúgnagerð, notkun beina, hárs, slátrun kálfa.
Hross. Hvað var gert við hrossakjöt, hvenær farið að eta það, álit á þeim er það gerðu, hvernig hross voru slegin af, hvenær farið að nota byssu, not hrosshúða, beina, hófa.
Febrúar 1960. 113 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 2. Nautpeningur

Spurt, hvenær kýr voru settar inn á hausti og hvenær látnar út að vori, hvort beitt var á tún, hvernig brynnt var, fjósmokstur, hvað gert var við moð hvað var talið hæfilegt vetrarfóður handa kú, hvernig hey var hvernig brynnt var, fjósmokstur, hvað gert var við moð. Spurt um trú á mjólk úr kúm með sérstökum lit (þrílitum t.d.) ráð við leiðindum í kúm, sjúkdóma í kúm, læknisráð, kreddur og fyrirboða af atferli kúa, hugmyndir um útlit góðra mjólkurkúa. Spurt, á hvaða tímum dags mjaltir voru, hvort kýr voru mjólkaðar á stöðli á sumrum, mjaltaföt, mjaltaílát, kýrhöft, ráð til að láta kýr beiða, ráð til að láta kýr halda, um meðgöngutíma kúa og burð, ráð til að greiða fyrir burði, hvað gert var við hildir, líknarbelg, hversu farið með kálfa, ráð til að kálfar sygju ekki kýr í haga, notkun bæjarhúsa, byggingarlag og útlit fjósa, fjósbaðstofur, hvernig kýr voru bundnar í fjósi, hvernig lýsingu var háttað.
Maí 1960. 90 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 3. Haugburður, vallarvinna og hirðing eldiviðar

Spurt hvenær hausts borið var á, um verkfæri, vinnubrögð, hlífðarföt, verkaskiptingu, hvenær byrjað var að vinna á túnum á vorin, hvaða áhöld notuð og hvernig verkið fór fram, fyrirboðar ef verkfæri kræktust saman eða brotnuðu, notkun hrossataðs, hvernig dreift var úr haug til eldiviðar. Spurt, hvernig stungið var út úr fjárhúsum, hvernig sauðatað var flutt og þurrkað, hversu það var geymt, hvort börn voru hrædd með taðkarli.
Desember 1960. 71 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 4. Andlát og útfararsiðir

Spurt um viðhorf manna til dauðans, álit á því að fyrirfara sér, trú um dauða óskírðra ungbarna, útburði, feigðarboða, náhljóð, hvort prestur þjónustaði menn á banasæng, hverju var trúað þar um, ráð til að stytta dauðastríð, fyrstu viðbrögð eftir andlát, hver veitti nábjargir og hvernig, þvott líks, hvernig lík var klætt og lagt til, hvar lík stóð uppi og hve lengi, hvort vakað var yfir líki, hvaða gestir voru við kistulagningu, hverjum boðið var í erfi og breytingar þar á, fyrirboða við jarðarför, flutning líks til grafar, hvað sungið var og hvenær, hvort látnir menn gerðu vart við sig til að kvarta um eitthvað er aflaga fór með gröfina, erfisdrykkju o.fl.
Febrúar 1961. 65 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 5. Ljós og eldur í þjóðháttum og þjóðtrú

Spurt um, hvenær ljósatími byrjaði og endaði, um ljósfæri, einstaka hluta þeirra, efnivið, gerð o.s.frv., hvenær steinolíulampar komu, efni í lampakveiki, söfnun fífu, hvaða feiti notuð var til ljósmetis og hvernig geymd, hvernig og hvenær kerti voru steypt, hvað notað var í rak. Spurt hvort ljós var borið yfir barnsfylgju, hvort fylgjan var brennd, trú og fyrirboða af ljósum, hvort ljós var látið loga á gamlárskvöld fyrir huldufólk. Spurt um eldstæði, hve mörg voru í eldhúsi, gerð hlóða og undirblástur, skjól á strompi og annan frágang þeirra, hvernig eldur var falinn og tekinn upp, hvernig farið var að ef eldur drapst áður en eldspýtur komu, flutning elds milli bæja. Spurt, hvernig standa átti á sjávarföllum við gerð hlóða, undirblásturs, stromps, eldhúss, hvort fylgjur höfðu áhrif á eld, fyrirboða af eldi, gripi í eldhúsi til að varna bruna, veðurspár af reyk.
September 1961. 71 svar. 59 tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 5a. Aukaspurningar um eyrnahringa, skyrsíur barna og tágakörfur

Spurt er um eyrnahringi, úr hvaða efni þeir voru, hverjir báru þá og hvernig. Skyrsíur barna, heiti og meðferð. Tágakörfur, gerð, útbreiðsla og notkun.
September 1961. Raðað með skrá 5. Lesa meira
 

Skrá 6. Að koma mjólk í mat

Spurt um mjólkurílát, trog, byttur, strokk, smjörílát, skyrkeröld, ostamót, sýruílát og svo framvegis. Um önnur áhöld notuð við mjólkurmat, flautaþyrla, skyrsíur og þess háttar, um tilkomu skilvindna, þvott og hirðingu á mjólkurílátum, sjálfa mjólkurvinnuna, hvernig skilið var, hvernig rennt undan, mismunandi tegundir matar úr mjólkinni, flautir, drafla, o.s.frv. - smjörgerð, geymslu á smjöri, hleypi og gerð hans, skyrgerð, geymslu skyrs, geymslu matvæla í skyri, súrmjólk, ostagerð, sýru, geymslu matvæla í sýru, þjóðtrúaratriði í sambandi við mjólkurvinnu, mjólk í draumi.
Desember 1961. Skrá 6 var dreift aftur sumarið 1976, með þjóðháttasöfnurum sem fóru um landið og leituðu upplýsinga um fráfærur og fleira (stúdentasöfnunin 1976). 150 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 6a. Fuglaveiðar með snörum

Spurt um útfærslur á snörum, úr hvaða efni þær voru og hvernig þær virkuðu við að fanga fugla.
Desember 1961. 33 svör. Raðað með skrá 6. Lesa meira
 

Skrá 7. Kvöldvakan og hlutdeild heimilisins í íslensku þjóðaruppeldi

Spurt um hvað menn gerðu á kvöldvökunni - leiki, sögur, gátur, þrautir, vinnu og hlutverk aðkomumanna - um húslestra, helgihald, uppeldi, barnafræðslu, leiki, leikföng og tómstundastörf barna.
Maí 1962. 77 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 8. Fráfærur

Spurt um stekk, lambakró, kvíar, útlit og afstöðu til bæjar, færikvíar, nátthaga, hvenær fært var frá, hvernig það fór fram, hjásetu, smala, meðferð á kvífé, kvilla í því og ráð við þeim, mjaltir, ílát og vinnubrögð, meðferð mjólkur hvenær hætt var að mjalta í kvíum, þjóðtrú í sambandi við fjármörk, geldingar og hleðslu á kvíum, ráð til að spekja fé, veðurspár af háttum kvífjár, þýðingu sauðfjár í draumi.
Nóvember 1962. 86 svör. 76 tölvusett. Um þetta efni eru einnig til um 400 frásagnir skráðar eftir öldruðu fólki (stúdentasöfnunin 1976).

Lesa meira
 

Skrá 9. Orf, hrífa og ljár

Spurt um gerð og notkun heyvinnutækja, brýnslu og brýnsluverkfæri og þjóðtrú í sambandi við heyvinnu og heyvinnuverkfæri. Þessi skrá var gerð í samvinnu við Orðabók Háskólans og megináhersla því lögð á allt orðafar viðkomandi efninu.
Apríl 1963. 141 svar. Ekki tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 10. Barnið, fæðing og fyrsta ár

Spurt um víti fyrir óléttar konur, ráð til að greiða fyrir fæðingu, trú um fæðingarstundina, meðferð á barnsfylgju og sigurkufli, um efni og gerð reifa, þvott á börnum, barnamold, hvað börnum var gefið, mjólkurílát, barnspípu, pela, dúsur og vöggur, um varúðarráðstafanir ef að farið var frá barni, tannfé, val á nafni, skemmri skírn, mátt skírnarvatns, skírnargjafir, skírnarveislur o.fl.
1963. 120 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 10a. Gapastokkur

Október 1963. 40 svör. Tölvusett. Raðað með skrá 10.

Lesa meira
 

Skrá 11. Gestakomur

Spurt um gestrisni, viðbúnað til að taka á móti gestum, fyrirboða um gestakomu, hvernig gestur gerir vart við sig á bæ, móttökur á bæ og aðbúnað, flakkara, kynnis- og orlofsgesti og kveðjur.
Febrúar 1964. 105 svör. 91 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 12. Skógerð

Spurt um skinnaverkun, efni í bryddingar, þvengi og seymi, áhöld til skógerðar, vinnubrögð við skógerð, roðskó og skrápskó, skóbætur, skógeymslu, íleppa, hvenær stígvélaskór koma í notkun.
Október 1964. 103 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 12a. Doðalækning með hvalkvörn

Spurt er um hvernig hvalkvörn var notuð til að lækna kýr eða aðrar skepnur.
Október 1964. Lesa meira
 

Skrá 13. Ull og tóvinna I

Spurt um rúningu, ullarþvott, ullartegundir, ullarlitun, tóvinnu, kembingu og spuna á togi.
Apríl 1965. 87 svör. 68 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 14. Ull og tóvinna II

Spurt um ullartæingu, kembingu, rokka, snældu, spuna, hespun og tóvinnuvélar.
Nóvember 1965. 109 svör. 75 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 14a. Silfursmíði

26 svör. Ekki tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 14b. Máltíðir

Spurt um röð og nöfn máltíða sumar og vetur, breytingar á matmálstímum við sérstök tækifæri eða frá sumri til vetrar, hvers konar matur var étinn á hverjum málum.
Júní 1965. 19 svör. Ekki tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 15. Ull og tóvinna III

Spurt um vefnað, vefstól, hluta hans og heiti þeirra.

Apríl 1966. 54 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 16. Torfskurður og móverk

Spurt um torfskurð, hlífðarföt og áhöld, flutninga og þurrkun á torfi, torf til mismunandi nota, mótekju til eldiviðar, áhöld og vinnubrögð þar að lútandi.
Nóvember 1966. 98 svör. 88 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 17. Húsagerð, vegghleðsla

Spurt um áhöld, hvernig hnausar voru stungnir og hvenær, mismunandi gerðir af hnausum, flutning á torfi til húsagerðar, þjóðtrú í sambandi við húsagerð, reglur viðhafðar er bygging var hafin, hvernig hússtæði var mælt, hleðslu á veggjum, endurbætur á torfveggjum, grjótnám, grjóthleðslu og timburhleðslu.
Nóvember 1967. 72 svör. 58 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 17a. Refagildrur úr grjóti

34 svör. Ekki tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 18. Ull og tóvinna IV

Spurt um vefnað, mismunandi gerðir (einskefta, salún o.s. frv.), um notkun hrosshárs og hundshárs. Apríl 1968. 36 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 19. Sumardagurinn fyrsti

Spurt um drauma fyrir sumri, sumarboða, sumartungl, sumargjafir, hátíðabrigði á sumardaginn fyrsta, breytingar á hátíðahaldi á fyrsta sumardag.
Apríl 1969. 174 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 19a. Lækningajurtir

Spurt er um lækningajurtir, heiti, söfnun, meðhöndlun, lækningamátt, skammtastærð og aðrar jurtir til lækninga.
102 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 20. Heygeymsla

Spurt um heygarða, -tóttir, -borgir, -hella, votheysgeymslur, hlöður, hvernig gengið var frá heyi í þessum geymslum, tyrfingu heys og hversu sett var á eftir heyfeng.
Nóvember 1969. 105 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 21. Himintungl

Spurt um veðurspár af stjörnum, spár í vetrarbraut, trú um stjörnuhröp, stjörnuspár, veðurmerki af sól, sólstafi, aukasólir, sólarkaffi, sólardans, rosabaug um sól, veðurmerki af regnboga, trú á ósk í sambandi við regnboga, sagnir um kallinn í tunglinu, veðurmerki af tungli, aðra fyrirboða af tungli. Spurt um trú og hugmyndir um sjávarföll, athafnir sem bar að miða við stöðu tungls og sjávar, önnur teikn á himni, norðurljós.
Apríl 1970. 84 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 22. Heyannir

Spurt um flutningatæki og flutninga, klyfbera, efnivið og útlit, reiðinga, vinnubrögð við flutninginn, notkun á sleðum, vögnum og bátum.
Nóvember 1970. 110 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 23. Hrossalækningar

Spurt um sjúkdóma í hrossum og læknisráð.

Apríl 1971. 109 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 24. Heyannir II

Spurt um heyvinnuföt, mat, drykk og matmálstíma um slátt, töðugjöld, slaga, reiðver heyvinnufólks, flutning matar á engjar, breytingar á mataræði þegar engjaheyskapur hófst, matar- og drykkjarílát engjafólks. Spurt um viðlegu, þ.e. er hafst var við á engjum um nætur meðan heyskapur stóð yfir, hús þau eða tjöld sem þá var búið í, lífið í viðlegum.
Október 1971. 138 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 25. Fjallagrös

Spurt um tegundir fjallagrasa, notagildi, grasaferðir, útbúnað manna í slíkar ferðir, grasatínsluna, frágang og flutning á grösum, þurrkun geymslu og hreinsun grasa, notkun fjallagrasa til matar eða lækninga.
Maí 1972. 86 svör. 72 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 26. Heyannir III

Spurt um samantekningu heys, heyþurrk, hvað var talið boða þurrk, hvernig heyi var snúið, rakað saman, dreift, garða, föng, sátur, galta o.s. frv., hvernig hey var bundið, hvort einn eða fleiri unnu að því, hve mikið ætlað var að menn byndu á einum degi, hvort síðasta fang var e.t.v. skilið eftir á engjunum, hvenær tekið var að nota heyýtur, dregnar af hestum, hvenær hæfilegt þótti að ljúka heyverkum á hausti. Spurt um hvort runnar eða hrís eða þvílíkt var slegið eða skorið til fóðurs og hvernig það fór fram ef gert var.
Nóvember 1972. 88 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 27. Leikföng

Spurt, hvernig bein dýra voru notuð í leikjum, hvaða dýr hvert bein táknaði, eða hvernig þau voru notuð á annan hátt, hvernig skeljar og kuðungar voru notuð, hvaða blóm eða plöntur voru notuð í leikjum, smíðuð leikföng úr tré, úr málmi, brúður, búskaparleiki utan húss og innan, leiki sem beindust að sjósókn, breytingar á leikjum eftir því sem börn eltust, svo og leikföngum, vetrarleiki, hvenær útlend leikföng fara að koma til sögunnar.
Maí 1973. 143 svör. 124 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 28. Heyannir IV

Spurt um slægjulönd, tún, vallendi, hálfdeigju, mýri, áveituengi, flæðiengi, nesslægjur og önnur gróðurlendi til slægna. Spurt um skiptingu slægna í reiti eða skákir milli jarða í margbýli, um útmælda teiga, m.a. í örnefnum, um leigu á slægjulöndum, varnir slægna, að vaka yfir velli. Spurt um hreinsun túna og annarra slægna, um álagabletti, þerribletti, rosabletti, undirbúning sláttar og sláttarbyrjun.
Október 1973. 106 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 29. Maðurinn - þættir úr þjóðtrú

Spurt um trú fólks á skapgerðareiginleikum manna eftir útliti: enni, augum, eyrum, nefi, spékoppum t.d.. Spurt um hár, hárvöxt, klippingu, um hendur, fætur, fingur, tær og lögun þeirra, um neglur og tennur, tannfé og tannmissi. Spurt um vörtur og trú á þeim og ráð til að eyða þeim. Spurt um trú á og ráð við hiksta, hnerra, geispa, kláða, óvæntri hrösun og fleira.
Apríl 1974. 133 svör. 123 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 30. Heyannir V

Spurt um byrjun sláttar, slægju, hvernig gengið var að slætti, sláttulag, aðstæður við slátt, brýnslu, dengingu og álagningu ljáa, hvernig gengið var á ljáteig til raksturs eða flekkjunar, um hey á teigum, inniteppudaga, veðurfar við slátt, sláttuvélar, sagnir um frækna sláttumenn og fleira.
Nóvember 1974. 110 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 31. Hátíðir og merkisdagar

Spurt um ýmsa hátíðisdaga, kirkjulega og veraldlega og tilbreytingu í sambandi við þá. Spurt m.a. um Eldbjargarmessu, Pálsmessu, þorra, kyndilmessu, föstu, bolludag, sprengidag, öskudag, imbrudaga, sæluviku, góu, hlaupár, riddaradaga, Gvendardag, einmánuð, boðunardag Maríu, 1. apríl, dymbilviku, páska, kóngsbænadag, 1. maí, krossmessu, vor og haust, eldaskildaga, lokadag, uppstigningardag, skerplu, hvítasunnu, þrenningarhátíð, fardaga, 17. júní, Jónsmessu, sjösofendur, hundadaga, Þorláksmessu á sumri og vetri, frídag verslunarmanna, höfuðdag, töðugjöld, slægjur, réttardansleiki, Mikjálsmessu, vetrarkomu, allraheilagramessu, Marteinsmessu, jólaföstu, jólasveina, 1. des. Nikulásmessu, Lúsíumessu, vökustaur, jól, áramót og þrettánda.
Apríl 1975. 161 svar. 150 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 32. Veður og veðurspár

Spurt m.a. um veðurglögga menn og áhrif veðrabreytinga á líkama manna eða drauma. Um tilraunir til að breyta veðri eða afstýra óveðri. Trú á einstökum dögum. Veðurspár varðandi ásigkomulag húsa og híbýla. Spár vegna hegðunar dýra, gróðurs og annarra lífvera. Spár í innyfli sláturdýra. Einkenni lands, lagar og lofts.
Október 1975. 107 svör. 63 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 33. Sauðfé

Fjárhús, hirðing og fóðrun. Geitfé. Spurt m.a. um fjárhella, fjárból, fjárborgir og byrgi, skjólgarða og fjárhús. Um fjármenn og beitarhúsamenn, föt þeirra og mat. Um forystufé, fjárjarðir, ásetningu, gjafatíma, vetrarbeit, hrís og lyng sem fóður, fjörubeit, sjófang, sjúkdóma og fénaðarhöld. Auk þess spurt um geitfé á búi, geitakofa, vetrarfóðrun þeirra, fengitíma, burð, fráfærur, geitamjólk og kjöt. Þessi skrá var ekki send út, heldur dreifðu þjóðháttasafnarar sem fóru um landið henni sumarið 1976.
Apríl 1976. 97 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 34. Jarðabætur

Spurt um gömlu túnin, túnasléttun með handverkfærum, útfærslu gömlu túnanna, hestaverkfæri og plægingar, engjaþýfi og girðingar.
Nóvember 1976. 110 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 35. Útilíf

Spurt m.a. um leggjaskauta og nýrri skauta, skautaferðir, skíði og skíðaferðir, þrúgur, sleða og sleðaferðir, mannbrodda og nautajárn. Um leiki á fönnum og göngustafi.
Júní 1977. 117 svör. 99 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 36. Rúm og sængurfatnaður

Spurt m.a. um orðnotkun varðandi svefnstaði, rúm í baðstofu, hjónahúsi og gestastofu. Um rúmbotn, sængur og kodda, rúmföt, rekkjutjöld og sparilök. Um uppbúið rúm, rúmfjalir og næturgagn.
Nóvember 1977. 144 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 37. Háttumál, svefnhættir, fótaferð

Spurt m.a. um háttumál, þjónustubrögð, hvernig menn háttuðu sig, hve margir sváfu saman í rúmi, kvöldbænir, orðfæri varðandi svefnvenjur, svefnþörf og háttalag í svefni. Um hvernig bænum var lokað og vísur og málshætti viðkomandi þessu öllu.
Maí - júní 1978. 177 svör. 167 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 38. Hrosshár

Spurt m.a. um sérstök verkfæri til að nota við hrosshársvinnu, rakáhöld og hrossarakstur, hverjir unnu úr hrosshári, hvenær og hvernig. Um gerð ýmissa hluta úr hrosshári, hvenær hrosshársvinna lagðist niður, vísur og orðtök.
Nóvember 1978. 103 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 39. Leikir barna

Spurt um hugtök varðandi leiki, um úti og innileiki, líkamlegar íþróttir, orðaleiki, þrautir, gátur, þulur, vísnakeppni, töfl og spil.
Maí 1979. 106 svör. 91 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 40. Þættir um kirkju og prest

Spurt m.a. um kirkjuhúsið, lýsingu í kirkjum, sætaskipan, hringjara, meðhjálpara, hringingar, kirkjuferðir, kirkjusöng og kirkjusiði. Um líf og starf prestsins innan og utan kirkju, ferðalög hans, stöðu prestshjónanna og prestsetursins og um kirkjuna sem félagsmiðstöð.
Nóvember 1979. 97 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 40a. Leikprédikarar

1979. Ekki tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 41. Neysluvatn og öflun þess

Spurt m.a. um vatnsból, not af bæjarlæknum, brunna, öflun regnvatns, og vatns í frostatíð, vatnsburð, lækningalindir, vatnsleiðslur og varúðir í sambandi við vatn.
Júlí 1980. 120 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 42. Félagslíf

Spurt um samkomuhús, dansleiki, samkomur tengdar hátíðisdögum, íþróttastarf, leikstarfsemi, sönglíf, ungmennafélög, kvenfélög og saumaklúbba. Um starfsemi templara, málfundafélög, fyrirlestra og blaðaútgáfu.
Desember 1980. 190 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 43. Reiðtygi og annað

Spurt um reiðtygi og reiðver, söðla og hnakka, söðlasmíði, hnakktöskur, undirdekk, reiðskinn, yfirgirðingu, söðulgjarðir, áklæði, sessur, reiðföt, svipur og keyri, spora, beisli, þófa, ístöð, hamólar og fleira. Spurt um akurleifar, baðlaugar, beitarhús, brýr, brunna, bæjarhús, dómhringi, dysjar og fornmannagrafir, eyðibýli, fjárborgir, garðlög, helgar lindir, hafnir og verslunarstaði, hof, kirkjur, bænhús, kirkjugarða, kvíar, stekki stöðla, lambabyrgi, nátthaga, myllur, refagildrur, skotbyrgi, réttir, sel, smalakofa, stakkgarða, stíflur, sæluhús, útihús, útræði og fleira.
Júlí 1981. 103 svör. 77 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 43a. Rústir

Spurt um akurleifar, baðlaugar, beitarhús, brýr, brunna, bæjarhús, dómhringi, dysjar og fornmannagrafir, eyðibýli, fjárborgir, garðlög, helgar lindir, hafnir og verslunarstaði, hof, kirkjur, bænhús, kirkjugarða, kvíar, stekki stöðla, lambabyrgi, nátthaga, myllur, refagildrur, skotbyrgi, réttir, sel, smalakofa, stakkgarða, stíflur, sæluhús, útihús, útræði og fleira.
Júlí 1981. 20 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 44. Handfæraveiðar á skútum

Spurt um áhöfnina, skipstjóra, stýrimann, kokk, vélamann, káetu, lúkar, mataræði, yfirnáttúruleg fyrirbæri, landvist o.fl.
Send út fyrst í nóv. 1981. Einnig voru tekin viðtöl. 75 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 44a. um síldveiðar á skútum

Var send út í júlí 1982, og í byrjun 1983 var sendur út viðauki við skrá 44. Þessum skrám er öllum raðað saman. 95 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 45. Smiðir og smiðjur

Spurt um smiðjur á heimilum, smiðjubelg, steðja, rekstein, hersluþró, smíðajárn, áhöld, hverfistein, smíðakol, einstaka smiði, smíðisgripi, aukahlutverk smiðju.
Nóvember 1981. 92 svar. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 46. Vegir og vegagerð

Spurt um heimreið að bæ, göngugarða, stiklur, aðrar heimleiðir, ferðamannagötur, vöð, ferjur, áningarstaði, vörður og varðaða vegi, dysjar, upphleyptar brýr, aflraunasteina, sæluhús. Auk þess spurt ýtarlega um vegagerð á þessari öld, allt til þess að bílar og jarðýtur komu til sögunnar.
Maí 1982. 77 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 47. Lifnaðarhættir í þéttbýli I. Uppvaxtarár

Spurt um búferlaflutninga úr dreifbýli í þéttbýli, atvinnu foreldra, uppvaxtarheimili, bernsku, skólagöngu og atvinnu heimildarmanns á uppvaxtarárum. Auk þess spurt um unglingsár.
Júní 1982. 163 svör. 150 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 48. Eldhús og eldhúsverk

Beðið um lýsingu á gamla hlóðaeldhúsinu og helstu lausamunum þess. Spurt um eld í hlóðum, eldsneyti eða eldsmat. Beðið um lýsingu á starfsdegi eldakonu frá rismálum til háttumála. Spurt um þær breytingar sem áttu sér stað vegna komu eldavéla og rafmagns inn á heimilið.
Júlí 1982. 108 svör. 93 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 48a. Fyrirspurn um hella

Spurst fyrir um hella, notkun þeirra, umbúnað við þá, manngerða hella og sögur og sagnir varðandi hella.

Okt- nóv.1982. 96 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 49. Lifnaðarhættir í þéttbýli II. Atvinnuhættir - togarasjómennska

Spurt um hvernig ráðningu á togara var háttað, áhöfnina, skipstjórann, stýrimenn, loftskeytamann, bátsmann, vélstjóra, kyndara og smyrjara, háseta, lifrarbræðslumann, kokk, vistarverur og samskipti, matarhætti, tóbaks- og áfengisnotkun, veiðarnar, uppskipun, siglingar á erlendar hafnir, loftskeytatæki og talstöðvar, kaup og kjör, frítíma, landvist og yfirnáttúruleg fyrirbæri.
Desember 1982. 31 svar. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 50. Matargerð og matmálstímar

Spurt um máltíðavenjur, fjölda máltíða og hvað var haft í hvert mál, um fæðutegundir og matreiðslu á þeim, t.d. kjöt, fisk, fugl, egg, matjurtir, kornvöru, brauð, grauta, súpur, búðinga, viðbit og álegg, drykk og matargerð úr afgöngum. Spurt um verkunaraðferðir og geymslu á mat, um ofnsteikingu, pönnusteikingu hverasuðu, mallsuðu, moðsuðu o.fl.
Apríl 1983. 118 svör. 108 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 51. Lifnaðarhættir í þéttbýli II. Atvinnuhættir - launavinna í landi

Spurt um ráðningu í vinnu, vinnutíma, laun, vinnuaðbúnað, framkvæmd vinnu, matartilhögun, tóbaks- og áfengisneyslu, vinnuklæðnað, starfsfólk á vinnustaðnum, samvinnu og samstöðu, tengsl einkalífs og atvinnu, uppsagnir og atvinnuleysi, frítíma o.fl.
Apríl 1983. 50 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 52. Lifnaðarhættir í þéttbýli III. Heimilishættir

Spurt um húsnæði og húsaskipan, innanstokksmuni, skrautmuni, salernisaðstöðu, ljósfæri, upphitun, neysluvatn, þvotta, hreingerningar, föt og fatagerð, mataröflun og matargerð, brauð- og kökugerð, máltíðir og mataræði, borðsiði, borðbúnað o.fl.
Apríl 1983. 50 svar. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 53. Lifnaðarhættir í þéttbýli II. Atvinnuhættir - fiskveiðar á vélbátum

Spurt um hve lengi var sótt til fiskjar á árabátum, um breytingar á smábátaútgerð með tilkomu vélbáta, um vertíðaskipan og breytingar á henni gegnum árin, um ráðningu á vélbáta, áhöfn, formann, mótorista, háseta og störf þeirra, um vistarverur, mataræði, tóbaks- og áfengisneyslu, fatnað og hreinlæti, fiskveiðarnar og vinnuna um borð, losun, kaup og kjör, frítíma o.fl.
Apríl 1983. 42 svar. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 54. Horn og bein

Spurt um spæni og spónasmiði, áhöld spónasmiðs, horn til spónasmíði, aðferðir við smíðina, upplöðun á spónum, spónamat og mismun á spónum og skeiðum. Spurt um púðurhorn, brennivínshorn smalahorn, tóbaksbauka, hagldir, uglur, klakka, kýrklafa, skauta, sleðameiða, fjalhögg, veggjarhæla og sæti. Spurt um gripi úr hvaltönn, rostungstönn og fílabeini, um útskurð í horn og bein, um notkun fjöðurstafs til ýmissa smáhluta o.fl.
Júní 1983. 60 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 55. Lifnaðarhættir í þéttbýli IV. Fjölskylduhættir

Spurt um trúlofun, giftingu, óvígða sambúð, barneignir og ungbarnaumönnun, uppeldi, skólagöngu, barnavinnu, hversdagsleg samskipti á heimilum, líkamshirðingu, heilsufar, heilbrigðisþjónustu o.fl.
Maí 1983. 22 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 55a. Konur í vist

Spurt um aðstæður vinnukvenna, vinnutíma, laun, vinnuaðstöðu, verkin sem þær voru látnar vinna, vinnuklæðnað, samskipti við heimilisfólk, frítíma, einkalíf, viðhorf o.fl.
1983. 31 svar. Viðtöl. Ekki tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 56. Lifnaðarhættir í þéttbýli V. Dagamunur og félagslíf

Spurt um ýmsa merkisatburði á lífsleiðinni svo sem skírn, afmæli, fermingu, próf, trúlofun, giftingu, andlát og útför, um árstíðabundnar hátíðir svo sem þorrablót, sólarkaffi, öskudag, bolludag, sprengidag, 1. apríl, páska, sumardaginn fyrsta, 1. maí, lokadaginn, uppstigningardag, hvítasunnu, sjómannadaginn, 17 júní, Jónsmessu, frídag verslunarmanna, fyrsta vetrardag, 1. desember, jólin o.fl. Spurt um skemmtanir, t.d. leiksýningar, kvikmyndasýningar, söngskemmtanir, spilakvöld, happdrætti, tombólur, bögglauppboð, bingó og böll. Spurt um starfsemi áhugamannafélaga, trúarlíf, spariföt, o.fl.
Júní 1983. 62 svör. 40 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 57. Drykkjarföng

Spurt um svaladrykki, t.d. sýrublöndu, saft, og ávaxtadrykki, um soð af kjöti og fiski til drykkjar, um kakó, súkkulaði, te og bland. Spurt um kaffi, t.d. kaffikaup heimila, kaffibrennslu og áhöld þar að lútandi, kaffigeymslu, kaffikvarnir og mölun, kaffihitun, ketilkaffi, export og aðrar aðferðir til að drýgja kaffi, orðtök tengd kaffi (sterkt, dauft, mismunandi hitastig o.fl.), um kaffitíma, siði og venjur varðandi kaffidrykkju, kúmenkaffi, kanelkaffi, sykurumbúðir og sykurgeymslu, toppasykur, kandíssykur, molasykur, sykuröxi, sykursög, og sykurtengur. Spurt um áfengi, t.d. vín með mat, neyslu sterkra vína, heimabrugg, kveðskap þessu tengdan o.fl.
September 1983. 147 svör. 61 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 58. Fuglaveiðar og eggjatekja

Spurt um hvaða fuglategundir voru veiddar og hvaða egg tekin, um veiðarfæri (háf, net, snörur, grindur o.fl.), um aðferðir við veiðarnar, bjargsig og klifur, aflamagn, heimflutning aflans, hlutaskipti og sölu afla, verkun og matreiðslu á fugli og eggjum, venjur, sagnir og þjóðtrú sem tengist fugli og fuglaveiðum, um mannlíf í viðleguplássum, fálkaveiðar, nytjar af minni fuglum, meinfugla o.fl.
Febrúar 1984. 57 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 59. Þulur og gátur

Spurt um Grýluþulur, dýraþulur, fræðiþulur, leikþulur, um barnagælur og vísur eða þulur sem notaðar voru til að telja úr leik, um hvernig og hvers vegna farið var með þulur, hvenær ævinnar og af hverjum menn lærðu þulur. Spurt um gátur, t.d. gátur sem hafa að ráðningum nöfn á áhöldum, hlutum eða vinnubrögðum, gátur um fugla og dýr, gátur um manninn o.fl gátuflokka. Spurt um við hvaða tækifæri helst var farið með gátur, hvenær og hvers vegna menn lærðu gátur, hverjir fóru helst með gátur o.fl.
Maí 1984. 183 svör. 141 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 60. Eldishestar og útigangshross

Spurt um hesthús, traðir, hrossaborgir, skjólgarða og skjólgott land, hey handa hrossum, kvist, lyng, ásetning og hagajörð, fóður úr fiskfangi, fóðurbæti, vetrarbeit og gjöf á húsi. Um gaddhesta, ungviði, hrossmeis, hrosshrip, kveðskap og fleira.
Nóvember 1984. 126 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 61. Draumar, fyrirburðir, spádómar

Spurt um trú á drauma, berdreymi, um að dreyma fyrir daglátum, um draumspaka menn og skyggna, draummenn og draumkonur, huldufólk, fyrirburði og teikn. Spurt um veðurspádóma, spilaspá, spá í bolla, lófa, hrukkur, korg og fleira.
Mars 1985. 116 svör. 79 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 62. Brauðgerð og kornmölun á heimilum

Spurt um uppskriftir, kennslu í brauðgerð, bakstur, steikt brauð, soðkökur, deig, bragðefni, áhöld, brauðfyllingar, brauð til hátíðabrigða, frágang, geymslu, breytingar á brauðgerð og fleira. Spurt um kornmyllur og mölun. Um gerð myllunnar, mölunina, kvarnasmíði, hreinsun mylla og melkorn.
Október 1985. 119 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 63. Ferðalög og flutningar

Spurt um allt varðandi ferðalög og flutninga þ.á m., undirbúning, áningu, fótgangandi ferðalanga, hestakost, ferðir og flutninga á sjó, ferðalög að vetrarlagi, hrakninga, kaupstaðaferðir, skemmtiferðir, farandverkamenn, vörkuskiptaferðir, flækinga, breytingar á ferða- og flutningsmáta og fleira.
Febrúar 1986. 94 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 64. Hreingerningar og þvottur

Spurt um hreinsiefni, tækni og þróun á þessu sviði, þ.á m. um vatn, þvottaefni, keytu, sót og soð. Einnig er spurt um hreingerningu og hreinlætisaðstöðu í hýbýlum, s.s. loftræstingu, tiltektir, hreingerningar, gólf, rúm, matarílát og tóbak. Þá er spurt um fataþvott og frágang m.a. um sjálfa þvottana, þurrkun, pressun, strauningu og stífingu svo og um ýmsar aðrar hreinlætisvenjur í sambandi við þrifnað utanhúss, sorpeyðingu, verkfæri, stofnanir og fleira.
Mars 1986. 104 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 65. Hreinlæti og heilsufar

Spurt um persónulega umhirðu og snyrtingu, bað og þvott, almennt hreinlæti, hár, skegg, tennur, andlitssnyrtingu, náðhús, salerni, baðker o.fl. Spurt um heilsufar og lækningar, þ.á m. meðöl, kvilla og smáskammtalækna. Einnig er spurt um sníkjudýr og önnur vanþrifakvikindi.
Sept. 1986. 90 svör. 34 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 66. Hundurinn

Hér er spurt um flest sem varðar hundinn, tegundina, hundakynið, heimilishundinn. Spurt um verð á hundum og hvolpum, hvernig hundur verður til, fæðingu, auðkenni, liti hunda og nöfn, hárafar, rödd, ratvísi, þefskyn, spádýrið hund, tíkarmjólk, lækningar, hundsbit, áflog hunda, hrælykt, hundaþúfur, hunda í mannaferð, bæli hunds, hundsdall og hundstrog. Einnig er spurt um hundsstein, hundsmat, hundslap, smalahund og fjárhund, hundafár, hundahreinsun, hunda í draumi, hunda sem fylgju, anda, sál og dauða, mann og hund, kveðskap, sagnir, orð og málshætti.
Maí 1987. 71 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 67. Heimildir um hjúkrun

Spurt um margt sem varðar nám, starf og kjör hjúkrunarkvenna, svo sem um skólann, nemavinnu, kennslu á deildum, búning, kjör og frítíma hjúkrunarnema og helstu breytingar á hjúkrunarnáminu. Einnig um hjúkrunarstarfið að námi loknu, starfslýsingu, verkaskiptingu á heilbrigðisstofnunum, samskipti starfsfólks og eins samskipti starfsfólks og sjúklinga, um vinnuskilyrði, kjör, stöðu hjúkrunarkvennastéttarinnar, félagsstarfsemi, endurmenntun, sérnám og margt fleira.
Reykjavík sept. 1987. 22 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 68. Auðkenni og nöfn húsdýra

Spurt um auðkenni á búfénaði (hestum, nautgripum, sauðfé og geitfé) svo sem hornalag, vaxtarlag, ullar- eða hárafar, lit, svip, skapferli o.fl., orðalag haft um þessi einkenni og eins hvernig nöfn dýra voru af þeim dregin. Reykjavík des. 1987. 105 svör. 90 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 68a. Matarhættir

Spurt um borðhald, laufabrauðsskurð og breytingar á hversdagsfæði fólks á síðustu áratugum.
Reykjavík des. 1987. 136 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 69. Söngur og tónlistarlíf

Spurt um söng- og tónlistariðkun í heimahúsum, á mannamótum, í kirkjum, félögum, kóra o.fl. Spurt um tónlistarkennslu í héröðum og um tónskáld og lagasmíðar.
Reykjavík, Þjóðháttadeild Þjóðminjasafns í samvinnu við Tónlistarsögu Íslands, sept. 1988. 158 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 70. Prentiðn og bókband

Spurt um iðnnám, starf, vinnuskilyrði, tæki, vinnubrögð, launakjör og félagslega baráttu prentara og bókbindara á fyrri hluta þessarar aldar.
Reykjavík, okt. 1988. 11 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 70a. Jólahald

Spurt um siði og venjur á jólum, undirbúning, mat, skraut, söngva, jólasveina, jólaskó, gjafir, leiki, spil og boð á jólum, jólakort og kveðjur.
Reykjavík, des. 1988. 49 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 71. Lestur og skrift

Spurt um kennslu barna í skrift og lestri. Spurt um aðferðir, stafagerð, ritföng, námsbækur í lestri og skrift, kennara, orðnotkun, eftirlit og viðhorf, bóklestur á heimilum o.fl.
Reykjavík, apríl 1989. 145 svör. 113 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 72. Bílar

Spurt um minningar manna um fyrstu bílana sem þeir kynntust og þær breytingar sem bílar höfðu í för með sér í heimabyggð hvers og eins. Spurt um vörubíla, mjólkurbíla, fólksbíla, jeppa, langferðabíla, bílstjóra og kjör þeirra, viðgerðir og umhirðu bíla, bílvegi og vegavinnu; um nýyrði sem tengdust bílum og vísur, kvæði eða sögur sem urðu til um bíla, bílferðir eða bílstjóra.
Reykjavík, nóvember 1989. 149 svör. 134 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 72a. Ljósmyndun og ljósmyndarar

Spurt er um ljósmyndara á mismunandi landssvæðum, hvernig starfsaðstöðu þeir höfðu, myndatökur, farandljósmyndara, svindlara, frístundaljósmyndun og þjóðtrú.
54 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 73. Hernámsárin

Spurt um viðhorf manna til aðdraganda stríðsins, um hernámsdaginn, um mannvirki og stríðstól, loftvarnarbúnað, samskipti og þjónustu við hermenn, vinnu hjá Bretum og Bandaríkjamönnum, kaupskap, um búseturöskun á þessum tíma og flutning barna úr þéttbýli í sveit; um tískubreytingar og viðhorf til stríðsaðila og samskipta við þá.
Reykjavík, apríl 1990. 89 svör. 79 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 73a. Íslenskur matur

Fróðleikur um íslenskan mat sem safnaðist vegna fyrirspurna Matráðs, m.a. í útvarpi og í söfnunarferðum.
324 númer. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 74. Fatnaður og saumar

Spurt um áhöld til saumaskapar, verð, hvaðan þau komu, viðhald o.fl. Spurt um fatasnið, móðinsblöð, fataefni, hvernig vent var, stykkjað, bætt og saumað upp úr gömlu. Spurt um saum á rúmfatnaði, handklæðum, diskaþurrkum o. fl. Spurt um saumanámskeið, saumakonur, áhöld til að strauja og pressa, fatnað fólks hversdags og á hátíðum, fatahirslur, þrifnað og þjóðtrú varðandi fatnað og sauma.
Reykjavík, nóvember 1990. 119 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 75. Sjávar- og strandnytjar I

Spurt um fjörunytjar og strandjurtir, verslun, neyslu og viðskipti. Spurt um verkun og neyslu á skelfiski, loðnu, sel, flyðru og hákarli ásamt vísum sögum orðtökum og þjóðtrú sem tengjast þessum dýrum.
Reykjavík, mars 1991. 83 svar. 72 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 76. Meindýr

Spurt um verur úr dýraríkinu sem ollu mönnum skaða á heimili, við vinnu eða á eigin líkama, ráð til að verjast þeim og sögur af viðureign manna við þau. Spurt t.d. um mýs, rottur, tófur, minka, hrafna, veiðibjöllur, örn, kjóa og skorkvikindi og jafnframt um húsdýr sem bölvun hljóp í og hegðun þeirra.
Reykjavík, október 1991. 59 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 76a. Sjóferðabænir

Október 1991. 9 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 77. Útsaumur

Spurt um hannyrðakennslu stúlkubarna á heimilum sínum eða annars staðar, um hvers konar handavinna var unnin á heimilum, hvenær og hverjir unnu, um saumaklúbba, um útsaumsgerðir, munstur, garn og grunn, um tískusveiflur varðandi útsaum og útsaumsmunstur, um hluti sem tengjast útsaumi, um námskeið og handavinnukennslu í skólum o.fl.
Reykjavík, september 1991. 78 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 77a. Jólavísur

63 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 78. Æðarfugl

Spurt um varpjarðir, varpstæði, íburð í hreiður, hreiðurgerð, skreytingar til að hæna fugl að varpi, varg, eggja- og dúnleitir, dúngeymslu og hreinsun, viðskipti með dún og egg, nöfn, veiðar og neyslu á æðarfugli, orðtök, vísur eða sögur sem tengjast æðarfugli o.fl.
Reykjavík, september 1991. 29 svör. 13 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 79. Trúlofun og gifting

Spurt um bónorð og trúlofun, bónorðsbréf, trúlofunarhringa og trúlofunarveislur, lýsingu, meinbugi á giftingu, hjónavígslu - klæðnað, skartgripi, veislu, hringa, gjafir -. Spurt um tryggðapanta, heimanmund, kaupmála, ráð til að ná ástum pilta eða stúlkna, þjóðtrú, t.d. fyrirboða varðandi hjónaband, sögur, vísur og fleira sem trúlofun og giftingu tengist.
Reykjavík, mars 1992. 75 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 80. Garðrækt og grænmeti

Spurt um kennslu í garðrækt og matreiðslu á grænmeti, handbækur, ræktunarsamtök, nýtingu á jarðhita til ræktunar, um kartöflur -útsæði, undirbúningu garða, sáningu, hirðingu og uppskeru, ráð gegn kartöflusjúkdómum, matreiðslu á kartöflum og ýmislega aðra notkun á kartöflum en til matar. Spurt um hvað ræktað var í grænmetisgörðum þar sem heimildarmenn þekktu til og hvernig það var matreitt og geymt, um rabbarbara, hvönn, kúmen og nytjar af villtum jurtum í nágrenni bæja, um tré og blóm í skrautgörðum við bæji, hirðingu kirkjugarða o.fl.
Reykjavík, okt. 1992. 85 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 80a. Greiðasala í sveitum

Spurt er um greiðasölu í sveitum, hvar hún var starfrækt, hvernig, af hverjum og svo framvegis.
September 1992. 141 svör.

Lesa meira
 

Skrá 81. Áttatáknanir

Spurt um notkun á forsetningum með bæja- og staðanöfnum, áttatáknanir og aðra viðmiðun staða.
Reykjavík, nóv. 1992. 80 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 81a. Rústir

Spurt er um rústir af margvíslegum toga, staðsetningu, tegund, aldur, fjölda, heiti og munnmæli.
67 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 82. Huldufólk og skyld fyrirbæri

Spurt um skyggni almennt, um viðhorf til huldufólks, bústaði þess, siði, atvinnuhætti, ferðalög og hátíðahöld. Spurt um samskipti álfa og manna, um dísir, ljúflinga, dverga, búálfa, blómálfa o.fl.
Reykjavík, mars 1993. 143 svör. 117 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 82a. Körfuböll

38 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 82b. Reiðhjól

70 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 83. Aðdragandi lýðveldisstofnunar

Spurt um konungskomur, fánanotkun, Alþingishátíðina 1930, hátíðahöld 17. júní og 1. desember, um sjálfstæðisbaráttuna, lýðveldiskosningarnar 1944 og lýðveldishátíðina.
Reykjavík, okt. 1993. 88 svör. Ekki tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 83a. Matseljur og kostgangarar

Spurt er um af hvaða tilefni fólk gerðist matseljur/kostgangarar, stöðu þessa fólks í samfélaginu, hvenær það tilheyrði þessum hópum o.fl.
Október 1993. 34 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 84. Alifuglar

Spurt um hænsn, fjölda, fóður, aðbúnað, sjúkdóma, nöfn, útlit, hegðun, geymslu og matreiðslu eggja og kjöts, orðtök, um kalkúna og gæsarækt, um aðra tamda fugla og tamningu á villtum fuglum.
Reykjavík, mars 1994. 96 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 85. Gömul læknisráð

Spurt um ráð við kvillum, t.d. um meiðsli og viðbúnað við þeim, smitsjúkdóma, húðsjúkdóma og líkamslýti, meðhöndlun langlegusjúklinga, heilsurækt og ýmiskonar hómópatalyf og lækningajurtir. Spurt um læknisþjónustu og sjúkraflutninga, huglækningar, grasalækningar, hómópata og smáskammtalækna. Reykjavík, nóvember 1994. 118 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 86. Daglegt líf í dreifbýli og þéttbýli á 20. öld

Spurt um húsnæði, heimilistæki, þvotta og hreingerningar, mataræði, heilsufar, vinnu og nám barna og unglinga, ferminguna, unglingsárin, lát nákominna ættingja og viðhorf til dauðans.
Reykjavík, nóvember 1994. 144 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 87. Veiðar í ám og vötnum

Spurt um stangveiðar, netaveiðar, ýmsar gerðir af veiðarfærum og beitu, veiðihús, sportveiðar, veiðistaði, veiðiferðir, veiðifélög, veiðar útlendinga, veiðiþjófnað, veiðisögur, áhrif virkjana og mengunar á veiði og fiskrækt.
Reykjavík, október 1995. Send körlum. 78 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 88. Þorrablót fyrr og nú

Spurt um breytingar á þorrablótum og tilhögun þeirra. Spurt um hverjir standi fyrir þorrablótum, um húsnæði, skemmtiatriði og fastar siðvenjur, um hvernig og hvaðan maturinn sé og hvernig hann sé fram borinn, um nýrri rétti sem unnið hafa þegnrétt á þorrablótum, drykki, viðhorf til þorramatar, um sögur af matmönnum og um myndir af þorramat eða þorrablótum.
Reykjavík, október 1995. Send konum. 132 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 88a. Skeifur

Spurt um trú á skeifur til verndar eða lukku, hvar slíkar skeifur voru hafðar og hvernig þær snéru.

Október 1995. 113 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 89. Náttúruhamfarir

Spurt m.a. um stórviðri, frosthörkur, ísingu, sjávarflóð, vatnsveður, þrumuveður, skriðuföll og berghlaup, snjóflóð, hafís, jarðskjálfta, eldgos, arfsagnir, drauma og dulræn fyrirbæri sem efninu tengjast.
Febrúar 1996. 156 svar. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 89a. Vesturheimsferðir

Spurt um vesturfara í fjölskyldunni og samband við þá, bréfaskriftir, gjafir, áhrif frá nýja heiminum, heimsóknir, myndir o.fl.

Febrúar 1996. 76 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 90. Vegavinna

Spurt m.a. um tilhögun ráðningar, vinnutíma, vinnubrögð, föt og aðbúnað, hreinlæti, matarhætti og tóbaksneyslu, samskipti í vinnunni, veikindi og slys, vélvæðingu, vinnuflokka, stjórnendur, ráðskonur, tómstundir, dularfull fyrirbæri, myndir og gripi.
Mars 1996. 112 svör. 92 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 90a. Tertur

Spurt er um minningar fólks um tertur og flest sem þeim tengist. Meðal annars er spurt um útlit þeirra, innihald og heiti. Spurt er um Vínartertur, rjómatertur, kaffi og meðlæti, hversdagstertur og tertur sem bakaðar voru í tilefni af sérstökum merkisdögum auk þess sem spurt er út í breytingar á tilhögun kaffiboða með sérstakri áherslu á stöðu tertunnar.
September 1996. 42 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 91. Prjónaskapur

Spurt m.a. um prjóna og band, mismunandi hnykla, prjóngerðir, uppskriftir, fit, jaðra, bruðning, munstur, hreinsun, þæfingu, pressun, viðgerðir. Spurt um sokka, illeppa, vettlinga, handstúkur, trefla, sjöl, peysur, treyjur, vesti, úlpur, húfur, buxur, nærfatnað, slifsi, tátiljur, axlabönd, ermabönd, belti, sokkabönd, ungbarnaföt, pyngjur, ábreiður, mottur, rúmföt, sessuborð, dúka, pottaleppa, handklæði, þvottapoka, bekkjatuskur, mjólkursíur, skyrsíur, ostapoka og kirkjutextíla. Spurt um prjónavélar, sölu, félög, kennslu og námskeið.
Október 1996. 76 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 92. Tóbakshættir

Spurt um ýmislegt varðandi tóbaksneyslu í fyrri tíð, m.a. vindla, rullu, skro, snús, sígarettur og pípu. Spurt um tóbaksílát, ilmefni í tóbak, spýtubakka, öskubakka, eldfæri, munnstykki, reykborð. Spurt um tóbak til lækninga, uppnefni, orðtök, sögur, vísur o.fl.
Mars 1997. 98 svör. 57 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 92a. Íslensk matsala

Fyrirspurn send til veitingahúsa um það hversu mikið og hvernig menn nota íslenskar matarhefðir í ferðaþjónustunni. Fyrirspurnin var send út á vegum Samstarfsnefndar um íslenskar matarhefðir (Iðntæknistofnun, Ferðamálaráð, Fræðsluráð hótel- og matvælagreina, Þjóðminjasafnið).
September 1997. 14 svör. Tölvusett.

 

Skrá 92b. Kraftaverk

Spurt m.a. um reynslu eða sagnir af björgun úr lífsháska eða lækningar á óútskýranlegan hátt og fólk sem talið hefur verið búa yfir mætti til að gera kraftaverk.

Október 1997. 70 svör. EKKI TÖLVUSETT.

Lesa meira

 

Skrá 93. Matarhefðir

Spurt m.a. um samkomur sem eru bundnar ákveðnum matarhefðum uppruna þeirra og framkvæmd, matrétti og aðra fasta liði, sögur, myndir og vísur sem þessu tengjast.
Febrúar 1998. 74 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 94. Heimilisguðrækni

Spurt um ýmislegt varðandi trúarlíf manna svo sem trúaruppeldi, bænir, áheit, signingar, helgihald á hátíðum og merkisdögum, trúarlegar myndir og deilur um trúmál, guðsorðabækur, húsvitjanir, húslestra, upphrópanir og blótsyrði og margt fleira.
Október 1998. 139 svör. 124 tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 95. Stúdentalíf

Spurt m.a. um námsval, væntingar, fjöldatakmarkanir, kennslu, kennara og próf, íþróttir, annað félagslíf og skemmtanir, nám á erlendri grund og um það hvernig nám nýttist í lífinu að loknum skóla.
Október 1998. 49 svör. Send þeim sem útskrifuðust úr Háskóla Íslands fyrir 1960. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 96. Þegar rafmagnið kom

Í skránni er spurt um fyrstu upplifun heimildarmanna af rafmagni s.s. lýsingu, um heimarafstöðvar, vatnsaflsstöðvar, vindmyllu-, bensín- eða díselrafstöðvar. Spurt er um komu samveiturafmagns, hvort það hafi tengst kosningaloforðum eða fyrirgreiðslu stjórnmálamanna, um framkvæmdahraða, rafvinnuflokka og samskipti við þá. Spurt er um rafmagnsnotkun og til hvaða verka það var mest notað. Spurt er um fordóma og vantrú manna á rafmagninu, um slys af völdum þess, fræðslu almennings um rafmagnið og áhrif þess á daglegt líf. Í skránni er einnig spurt um ljósastæði, slökkvara, innstungur, ljósakrónur, kúpla og lampa en einnig um rafmagnsskömmtun og rafmagnsleysi af völdum bilana. Spurt er um endurnýtingu t.d. á öryggjum og um orðtök er varða rafmagnstæki, ljósastæði og almenna notkun rafmagnsins.
Mars 1999. 133 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 96a Svipir

Spurt er um svipi látinna manna, hvernig þeir birtust o.fl.
Mars 1999. 39 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 97. Rafvæðingin II. Raftæki

Spurt er um fyrstu raftæki er komu á heimili manna, um eldavélar og mismunandi gerðir þeirra, um straujárn, þvottavélar, rafmagnsþvottapotta, þvottavindur og þurrkara. Einnig um ísskápa og endingu þeirra og gerðir, um frystikistur, uppþvottavélar, hraðsuðukatla og um notkun þeirra, um brauðristar, hrærivélar, ryksugur og bónvélar, vatnshitunartæki eða -dunka, saumavélar og hverrar gerðar þær voru, og um raftæki til munaðar s.s. rafknúna tannbursta, nuddtæki o.fl. Spurt er um mest notuðu heimilisækin, um aðgreiningu ?eldunar- og ljósarafmagns.
Október 1999. 64 svör. Tölvusett. Lesa meira

 

Skrá 98. Ljósvakinn. Útvarp og sjónvarp

Spurt er um hvenær útvarp kom fyrst á heimilið, hvar fólk heyrði fyrst í útvarpi, um erlendar útvarpsstöðvar, fyrstu útvarpstækin og hvað þau voru nefnd. Spurt er um sérstaka útvarpsþætti sem ekki mátti missa af, um einstaka liði dagskrár s.s. fréttir, auglýsingar, sögulestur, útvarpsleikrit, barnatíma, erindi, tónlist, tungumálakennslu, stjórnmálaumræður og guðsþjónustur og um jarðarfarir í útvarpinu. Spurt er um breytingar á vinnulagi eða stundaskrá.
41 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 99. Jólaboð

Spurt um jólaboð í fjölskyldu og kunningjahópi heimildarmanns, um undirbúning slíkra boða, tímasetningu og tilhögun, verkaskiptingu, húsnæði, ferðir, mat, fatnað, drykki, leiki og spil.
Apríl 2000. 141 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 99a. Minnisvísur

Spurt um vísur sem menn hafa gert til minnis um margvíslega hluti, svo sem námsgreinar í skóla, bæjanöfn, örnefni, innkaup eða annað.
Apríl 2000. 141 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 100. Innileikir

Leitað er eftir persónulegum minningum heimildarmanna um innileiki og leikföng í eigin bernsku svo og barna og barnabarna ef um þau er að ræða. Spurt er um leikföng, bækur, hverjir helst gáfu leikföng og af hvaða tilefni, hvaða orð voru notuð um leikföng, heimatilbúin leikföng, fjöldaframleidd leikföng, eftirminnilegustu leikföngin, geymslu á leikföngum, leggi, skel, horn, kjálka, söfnun á myndum, hvar og hvenær var leikið sér, að segja sögur, spil, tafl, leiki með blað og blýant, orða- og þululeiki, gátur, skrítlur, skondnar vísur, söngleiki, hringdansa, hlutverkaleiki, myndbönd, tölvuleiki, jólaboð, afmæli, einelti o.fl.
Nóvember 2000. 126 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 100a. Gælunöfn

Beðið er um sögur af uppruna og notkun gælunafna. Spurt um hver hafi fundið upp gælunafn heimildarmanns, hverjir kalli hann því og hvernig þetta hafi breyst á æviskeiðinu.
Nóvember 2000. 122 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 101. Útileikir

Spurt er um útileiki sem heimildamenn stunduðu í bersku, leikföng, hlutverkaleiki, eltingaleiki, feluleiki, boltaleiki, parís, húla, snú snú, sippa, farartæki, útileiktæki, vetrarleiki, veiðar og söfnun.
Maí 2001. 68 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 101a. Öskudagur og hrekkjavaka

Spurt er um tilbreytni á öskudag og þróun öskudagstilhalds.
Maí 2001. 55 svör.

Lesa meira
 

Skrá 102. Reyktur matur

Helsti hátíðamatur Íslendinga um aldir hefur verið hangikjöt, reykt kjöt af sauðfé. Menn hafa einnig reykt afurðir nauta og hrossa, fugl og fisk af ýmsu tagi, sel, hval og margs konar rétti úr þessum fæðutegundum. Spurningaskránni er ætlað að skrásetja fróðleik um það sem tíðkast nú og jafnframt um eldri hefðir og þróun. Desember 2001. 151 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 103. Brúðkaupssiðir á seinni hluta 20. aldar

Hér er fólk beðið að segja frá minningum sínum um trúlofun og brúðkaup, eigin eða annarra, nú á dögum og undanfarna áratugi.
Mars 2002. 49 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 104. Andlát og útför á seinni hluta 20. aldar

Í þessari spurningaskrá er leitað er eftir minningum og viðhorfi fólks til dauða, greftrunar og sorgar á síðari hluta 20. aldar. Spurt er um feigðarboða, banalegu, andlát, sjálfsvíg, hlutverk presta, umbúnað látinna, kistu, kistulagningu, húskveðjur, minningarathafnir, viðbrögð við andláti, undirbúning jarðarfarar, útför, erfidrykkju, sorg, samúðarkveðjur, minningargreinar, þátttöku barna í sorgarferlinu, útvarpsjarðarfarir, myndatökur og breytingar á útfararsiðum.
Febrúar 2002. 99 svör. Tölvusett.

Lesa meira
 

Skrá 104a. Ljósin á gröfunum

Spurt er um þann sið að setja ljós á leiði látinna, um hvers konar ljós er að ræða, hjá hverjum þau eru sett og á hvaða dögum, hve lengi er látið loga, jólatré, grenigreinar og annað skraut, hve gömul þessi venja er og hvaða þýðingu hún hefur fyrir fólk.
Fyrst sent út í janúar 2005. 109 svör. Tölvusett. Einnig voru tekin viðtöl.

Lesa meira
 

Skrá 105. Nafngjöf og skírn

Spurt um val á nafni, ættarnöfn, að vitja nafns, “að láta heita í höfuðið á”, veraldlegar nafngiftarathafnir, breytingar á nafnavenjum, skírn, guðforeldra, skírnarvatn, skírnarveislur, skírnargjafir, heimaskírn, kirkjuskírn, skemmri skírn o.fl.
Nóvember 2003. 94 svör. Tölvusett. Lesa meira
 

Skrá 107. Fiskvinna

Tilgangurinn með þessari spurningaskrá er að safna upplýsingum um fiskvinnu á síðari hluta 20. aldar, og er hún skilgreind í víðustu merkingu þess orðs, þ. e. vinnsla á bolfiski, humar, rækju, skel og fleiri tegundum. Spurt er um ráðningu, kaup og kjör, vinnutíma, starfshlutfall, verklag, verkunaraðferðir, vélvæðingu, vinnufatnað, hreinlæti, hollustuhætti, matarvenjur, tóbaksneyslu, samskipti á vinnustað, nýliða, kynjahlutverk, afstöðu til vinnunnar, erlent vinnuafl, íslenska farandverkamenn, heilsufar, slys, samskipti utan vinnutíma og dularfull fyrirbæri.
Október 2006. 62 svör tölvusett. Einnig voru tekin 16 viðtöl og eru þau öll aðgengileg sem textar og hljóðskrár.

Lesa meira
 

Skrá 108. Skipasmíðar

Spurningaskrá þessi á við um smíði á tréskipum og stálskipum frá um 1950 til dagsins í dag. Spurt er um námið, verklega kennslu, ófaglærða, ráðningu, kaup og kjör, vinnutíma, vinnuumhverfi, verkfæri og vélar, nýsmíði, viðgerðir, viðhald, hampþéttingu (kalföktun), að hleypa af stokkunum, nafngjöf, jómfrúrferð, gamlar starfsaðferðir, nema, vinnufatnað, hreinlæti, hollustuhætti, matarhætti, tóbaksneyslu, samskipti á vinnustað, nýliða, heilsufar, slys, samskipti utan vinnutíma, dularfull fyrirbæri o.fl.
Mars 2007. 21 svar. Tölvusett. Einnig voru tekin 8 viðtöl og eru þau öll aðgengileg sem textar og hljóðskrár.

Lesa meira
 

Skrá 109. Sumardvöl barna í sveit

Spurt er um sumardvöl barna í sveit, m.a. um ástæður dvalarinnar og hvaða börn voru send í sveit. Auk þess er spurt um vinnuframlag barnanna, frístundir þeirra, aðbúnað á bæjunum, samskipti og viðhorf og út í „leikskóla“ á sveitabæjum.
Nóvember 2007.

Lesa meira
 

Skrá 110. Alþýðlegar veðurspár og veðurþekking

Spurt er um veðurspár og veðurþekkingu Íslendinga. Heimildafólk er beðið um að fjalla um veðurspámenn í víðu samhengi, veðurspár bæði á landi og úti á sjó, hegðun dýra með tilliti til veðurfars og veðurdrauma, veðurvísur, málshætti og margt fleira.

Mars 2009.

Lesa meira
 

Skrá 111. Þjóðháttasöfnun um áheit og trú tengd kirkjum

Spurt er um áheit og trú tengd kirkjum. Áheit voru mjög algeng í kaþólskum sið hér á landi og hafa einnig þekkst í töluverðum mæli á síðari öldum. Mikið hefur verið heitið á kirkjur og er Strandarkirkja þeirra langþekktust í dag. Helstu áheitastaðir fyrr á tímum voru Kaldaðarnes og Skálholt. Þar að auki var eða er heitið á helga menn, ákveðnar persónur, góð málefni og fleira. Þá tengdist trú af ýmsu tagi sjálfum kirkjuhúsunum. Sumum þeirra mátti t.d. ekki læsa og aðrar voru látnar standa opnar í verndarskyni. Ekki hefur áður verið safnað sérstaklega upplýsingum um þetta efni. Lesa meira
 

Skrá 112. Kreppan, hrunið og búsáhaldabyltingin

Spurningaskrá þessi fjallar um bankahrunið haustið 2008, kreppuna sem fylgdi í kjölfarið og svo kallaða Búsáhaldabyltingu.

Þú ert fyrst og fremst beðin(n) um að segja frá þinni eigin reynslu en einstaka sinnum eru spurningarnar þó almenns eðlis. Lestu vandlega í gegnum þær áður en þú byrjar að svara, en ekki er nauðsynlegt að gera það í réttri röð. Frásögnin má því vera í samfelldu máli og algerlega frjáls ef að þér finnst það þægilegra. Þannig má líta á spurningarnar sem eins konar viðmið. Allar upplýsingar eru mikils virði jafnvel þótt svör fáist ekki við öllum atriðum. Ýmis fróðleikur sem ekki er spurt um sérstaklega mætti gjarnan fá að fljóta með.

Flestar spurninganna eru almenns eðlis þótt nokkrar eigi fyrst og fremst við um Reykjavík og nágrenni. Þú svarar þá eingöngu þeim spurningum sem við eiga.

Lesa meira

 

 


Þetta vefsvæði byggir á Eplica